توصیه ی اصلی ما به خانواده های محترم تأکید بر موضوع آموزش بهداشت فردی به فرزندان است؛ به بچه ها باید توصیه کرد که وسایل شخصی را چه در خانه و چه در مهد و مدرسه نباید به طور مشترک استفاده کنند.
خبرنگار بهداشت نیوز گفتگویی اختصاصی با دکتر مریم مسعودی فر، سرپرست اداره بیماری های منتقله از آب و غذا و عفونت های بیمارستانی در مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت انجام داده و در خصوص علل شیوع شپش سر دانش آموزان، راه های درمان و اقدامات وزارت بهداشت در این رابطه صحبت کردند.
شپش سر انگ نیست، بیماری است!
وی گفت: در بحث شپش سر مشکلی که در جامعه داریم این است که برخی از هموطنان آلودگی به انگل شپش را یک انگ می دانند و در صورت ابتلا ممکن است از مطرح کردن موضوع در خانواده و همچنین مراجعه به پزشک امتناع کرده و در مواردی نیز به خود درمانی بپردازند که نتیجه آن عدم پاسخ مناسب به درمان و افزایش احتمال انتقال آلودگی به سایرین می باشد.
او افزود: مردم ابتدا باید ذهنیت خود را نسبت به این مسأله تغییر دهند و به این باور برسند که آلودگی به شپش هم مانند سایر بیماری ها نیاز به بررسی و درمان دارد و لذا اگر دچار علائمی شدند که احتمال آلودگی با این انگل را مطرح می کرد، حتما در اولین فرصت جهت بررسی دقیق تر به پزشک مراجعه کنند.
دکتر مسعودی فر مهمترین علامت شپش سر را خارش عنوان کرد و اظهار داشت: در مواردی هم ممکن است به دنبال خارش طولانی و شدید شاهد زخم هایی در نواحی پشت گردن و پشت گوش فرد بیمار باشیم.
دلیل شیوع شپش سر در دانش آموزان
وی گفت: مهم ترین راه انتقال شپش، تماس های فردی و استفاده از وسایل شخصی به صورت مشترک است. به عنوان مثال در مهد کودک ها و مدارس بچه ها امکان دارد از وسایلی چون شانه، گیره سر، کلاه، شال گردن، حوله، بالش و روسری یکدیگر به طور مشترک استفاده کنند.
سرپرست اداره بیماری های منتقله از آب و غذا و عفونت های بیمارستانی وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: توصیه ی اصلی ما به خانواده های محترم تأکید بر موضوع آموزش بهداشت فردی به فرزندان است؛ به بچه ها باید توصیه کرد که وسایل شخصی را چه در خانه و چه در مهد و مدرسه نباید به طور مشترک استفاده کنند.
توصیه های بهداشتی مهم به والدین و مربیان بهداشت مدارس
او اضافه کرد: رعایت نکات بهداشت فردی چون تمیز نگه داشتن و شانه کردن موها و همچنین استحمام مرتب و منظم، از مهم ترین توصیه ها برای پیشگیری از آلودگی به این انگل است.
مسعودی فر در خصوص تشخیص آلودگی به شپش نیز به نکته ی مهمی اشاره کرد: خود انگل را به راحتی نمی توان دید و تشخیص عمدتا از طریق دیدن رشک یا همان تخم انگل است. رشک بیضی شکل و سفید مایل به خاکستری است که به صورت مورب به ساقه ی مو چسبیده و به سختی از مو جدا می شود. در مواردی افراد شوره سر را به جای رشک اشتباه می گیرند و نگران می شوند.
وی تأکید کرد: مهم ترین توصیه ی ما به خانواده ها، مربیان بهداشت مدارس و اولیای مدرسه این است که اگر علائم مشکوکی را در دانش آموزان دیدند برای معاینه و بررسی حتما به مراکز خدمات جامع سلامت یا پزشکان مراجعه کنند.
برنامه های وزارت بهداشت برای جلوگیری از شیوع شپش سر در مدارس
او همچنین در خصوص برنامه های وزارت بهداشت در خصوص شپش سر به بهداشت نیوز گفت: وزارت بهداشت و آموزش و پرورش تا کنون همکاری هایی را در این خصوص داشته اند؛ برای مثال برنامه های آموزشی لازم برای مربیان محترم بهداشت مدارس و مربیان مهد کودک برگزار کرده ایم و انتظار این است که طبق برنامه ی منظمی معاینه دانش آموزان در کلاس انجام شود.
سرپرست اداره بیماری های منتقله از آب و غذا و عفونت های بیمارستانی وزارت بهداشت تصریح کرد: اگر مربیان بهداشتی در مواردی با افزایش موارد شپش سر مواجه بودند باید موضوع را به همکاران ما در مراکز خدمات جامع سلامت و در روستاها به خانه های بهداشت گزارش کنند تا همکاران ما به طور تخصصی به آن مدرسه یا مهد مراجعه نموده و مسأله را بررسی کنند.
شپش سر در دانش آموزان افزایش یافته؟
او بیان داشت: آمارها در خصوص شپش سر، افزایش قابل توجهی را در مدارس و مهدکودک ها نشان نمی دهد و جای نگرانی نیست. دلیل اینکه موارد شناسایی شده نسبت به قبل افزایش یافته، تقویت آموزش ها، بیمار یابی و سیستم مراقبتی ما بوده است در حالیکه قبلا هم همین تعداد بوده اما دقیق گزارش نمی شده است.
مریم مسعودی فر با بیان اینکه شپش منحصر به افراد یا گروه سنی خاصی نیست، گفت: تمام افراد در گروه های سنی مختلف در معرض خطر ابتلا به شپش سر هستند، اما باید به این نکته اشاره کرد که حضور در اماکن تجمعی مانند مدرسه و مهدکودک یکی از ریسک فاکتور های ابتلا به این انگل است، لذا موارد بیماری بیشتر در این گروه سنی گزارش می شود.
شپش سر در دختران بیشتر است یا پسران؟
وی ادامه داد: خطر ابتلا به شپش سر در دختران و پسران تقریبا به یک اندازه است اما شاید به دلیل اینکه دختران از وسایل تزئینی مو بیشتر استفاده می کنند که ممکن است در مواردی به صورت مشترک هم استفاده شود و از طرفی موهای بلندتری هم دارند، موارد شپش سر بیشتر در دختران گزارش می شوذ.
همچنین دکتر مسعودی فر گفت: اینکه بچه ها اصول بهداشت فردی را آموزش ببینند و علائم اولیه شپش سر را بشناسند و خانواده و اولیای مدرسه را در جریان بگذارند، خیلی خوب است اما پذیرش بزرگسالان نسبت به این مسأله خیلی بهتر است و ما نمی خواهیم آموزش طوری باشد که بچه ها را دچار نگرانی و اضطراب کند.
شپش تن هم نگران کننده است
او اضافه کرد: شپش سر بیشتر از "شپش تن" شایع است اما در خصوص شپش تن هم ما نگرانی هایی داریم. شپش تن از این جهت که می تواند عامل انتقال برخی بیماری های عفونی باشد حائز اهمیت است. علامت اصلی در شپش تن نیز خارش بدن می باشد و عدم رعایت بهداشت فردی مهمترین علت ابتلا به آن است.
وی به نکته مهمی نیز تأکید داشت: اگر در خانواده ای فردی آلوده به شپش سر یا شپش تن شناسایی شد، سایر افراد خانواده هم باید برای بررسی و معاینه به پزشک مراجعه کنند. نیازی نیست همه ی افراد خانواده قبل از معاینه درمان شوند چون مصرف خودسرانه ی دارو نیز ممکن است تبعات و عوارضی به همراه داشته باشد.
رعایت اصول بهداشتی در کنار درمان دارویی
دکتر مسعودی فر توصیه مهمی برای کسانی که مبتلا به شپش سر و تن می شوند داشت: باید تأکید کرد که در کنار درمان دارویی، شستشوی وسایل و لوازمی که قبل از درمان مورد استفاده قرار گرفته اند مانند حوله، روبالشی و ملحفه یک رکن مهم در درمان شپش است.
او در اینباره گفت: اگر اصول بهداشتی مذکور رعایت نشود و پس از درمان دارویی مجددا وسایل و لوازم آلوده قبلی استفاده شود، آلودگی مجدد اتفاق می افتد و لذا درمان دارویی انجام شده بدون تأثیر خواهد بود.
مخلوط آب و سرکه؛ تنها درمان خانگی صحیح در کنار درمان های دارویی
وی در پاسخ به این سؤال خبرنگار بهداشت نیوز که درمان های خانگی شپش سر تا چه حد مورد تأیید وزارت بهداشت است، گفت: به جز روش های دارویی علمی و تأییده شده، هیچ درمان خانگی و خوددرمانی را برای شپش سر توصیه نمی کنیم. تنها درمان خانگی که در کنار شامپوهای مخصوص ضد شپش تجویز می شود، مخلوط آب و سرکه است .
دکتر مریم مسعودی فر، سرپرست اداره بیماری های منتقله از آب و غذا و عفونت های بیمارستانی در مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت در آخر اظهار داشت: بعد از درمان دارویی بهتر است تا چند روز موها به طور روزانه به محلول آب و سرکه آغشته شده و سپس با شانه دندانه ریز شانه شود. این موضوع موجب می شود که اگر رشکی لابلای موها باقیمانده سریع تر از ساقه مو جدا شده و دفع شود.
گفتگو: مشکات سخاوتی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.